صالحات

دختران حضرت شعیب (1)

بسم الله النّور

در چند آیه از سوره قصص، به ماجرای ازدواج حضرت موسی و دختران شعیب پرداخته شده است که دربرگیرنده ظرایف و نکات حکیمانه ای است. تفسیر این آیات توسط استاد گرانقدر سرکار خانم بروجردی در سلسله جلسات «قصص قرآن» انجام شده است که بخشی از آن را مرور خواهیم کرد.

بخشی از جلسه هشتم 95/9/1

*سوره مبارکه قصص ـ آیه ۲۵

فَجَاءتْهُ إِحْدَاهُمَا تَمْشِی عَلَى اسْتِحْیَاء قَالَتْ إِنَّ أَبِی یَدْعُوکَ لِیَجْزِیَکَ أَجْرَ مَا سَقَیْتَ لَنَا فَلَمَّا جَاءهُ وَقَصَّ عَلَیْهِ الْقَصَصَ قَالَ لَا تَخَفْ نَجَوْتَ مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِینَ

پس یکى از آن دو زن در حالى که به آزرم گام بر مى‏ داشت نزد وى آمد [و] گفت پدرم تو را مى ‏طلبد تا تو را به پاداش آب‏ دادن [گوسفندان] براى ما مزد دهد و چون [موسى] نزد او آمد و سرگذشت [خود] را بر او حکایت کرد [وى] گفت مترس که از گروه ستمگران نجات یافتى.

یکی از آن دو دختر سراغ موسی آمد. اتفاقاً این دختر همانی بود که بعداً همسر موسی شد، با حیای خاصی حرکت می کرد یعنی شرافت از منش و روش او ظهور داشت و با وقاحت به طرف مرد نامحرم نمی‌رفت، «عَلَى اسْتِحْیَاء» هم پوشش پوشش خاصی بوده و هم راه رفتن او راه رفتنی بود که سکینه و متانت در آن بود حتی صورت خودش را هم به موسی نشان نداد. دختر شعیب به موسی گفت حتماً پدر من تو را دعوت کرده و صدا زده تا به تو جزا بدهد پاداش آن آبیاری که برای ما کردی. زمانی که موسی سراغ شعیب آمد و داستان خودش را برای شعیب بازگو کرد شعیب به او گفت نگران نباش نجات پیدا کردی از گروه ستمکاران.

پیام های آیه :

1- قانوناً این ساعاتی که دخترها برای آبکشی رفتند باید طولانی می شد و حضرت شعیب دید دختران زود برگشتند و علت را جویا شد؟ دختران داستان را گفتند که یک جوانی برای ما آب کشید، شعیب بلافاصله می‌خواهد پاداش بدهد، موسی کاری که انجام داد ذره‌ای به پاداش در مخیله اش نبود اما این دلیل بر این نیست که شعیب به او پاداش ندهد ،اتفاقاً موسی باید برای اجر کار نکند و شعیب هم باید اجر را بپردازد، یعنی در واقع شعیب در جایگاه خاص خودش خود را مأمور به پرداخت اجر می‌بیند ولو موسی ذره ای متقاضی دریافت اجر نیست.

2- « فَجَاءتْهُ إِحْدَاهُمَا» لابد شعیب به دختران گفت کدامتان سراغ موسی می روید که پیغام مرا ببرید و آن دختری که پرانرژی‌تر است می‌رود. بالاخره برای دریافت بعضی از فیوضات باید مایه‌ای بگذارید. برای دریافت فیوضات باید جدّ و جهدی داشته باشد، من جدّ و جهد را برای امر خاصی ندارم همانطور که موسی برای دریافت اجر کاری نکرد دختر شعیب هم که راه افتاد قصدش ازدواج نبود اما باید بدانیم در این عالم تلاش‌ها ثمر دارد و کم تلاشی‌ها بازده مثبتی در زندگی ما ندارد.

3- حرکت"تمشی علی استحیاء" است یعنی در ارتباط زن و مرد باید عفت در روش و گویش حاکم باشد و حیاء ظهور داشته باشد، ظهور حیاء را از این خانم می بینید چون محتوای پیام "انّ ابی یدعوک" است، حالا ببینید چقدر باید این پیام با متانت و حیاء مطرح بشود که هیچ شبهه‌ای را ایجاد نکند.

4- « قَالَتْ إِنَّ أَبِی یَدْعُوکَ لِیَجْزِیَکَ أَجْرَ مَا سَقَیْتَ لَنَا » گفت پدر من تو را دعوت کرده و غایت دعوت او هم پاداش دادن است یعنی در مراتب کمالی کوچکترین کاری که برای ما می‌‌کنند باید مترصد پاداش برای آنها باشیم.

تفاسیر می گویند وقتی این دختر راه افتاد به عنوان راهنما جلو می رفت و موسی پشت سر می رفت ، بلافاصله موسی گفت تو پشت من حرکت کن ما خانواده ای هستیم که پشت سر زنها حرکت نمی کنیم چون وقتی مرد پشت سر زنها حرکت کند ناخودآگاه چشمش به زن می افتد ، موسی گفت انّنا بنی یعقوب لا ننظر علی اعجاز النساء ما فرزندان یعقوب به دنباله زنها نگاه نمی‌کنیم.

از اینجا معلوم می شود حرف زدن در حد ضرورت اشکال ندارد، دختر شعیب حتی از موسی تشکر نکرد و گفت" إِنَّ أَبِی یَدْعُوکَ" پدرم با تو کار دارد.

حالا یک تشکر عادی اشکال ندارد اما گاهی اوقات بعضی از ما شیرین زبان هستیم و وقتی می‌خواهیم از یکی تعریف کنیم خیلی تعریف می کنیم و این جلوی مرد نامحرم اشکال دارد چون او چنین برخوردی را با برخورد همسر خود مقایسه می کند و به همین دلیل شرع ما اجازه چنین رابطه ای را با نامحرم به ما نداده است.

5- مردها دیر تصمیم می گیرند اما وقتی تصمیم می گیرند سریع اجرا می کنند اما زنها سریع تصمیم می گیرند و سریع از تصمیم شان منصرف می شوند.

اینجا در قرآن "تمشی علی استحیاء"  را به یک زن نسبت داده که اتفاقاً یک خانم بسیار با درایت و با تدبیر و پخته عمل می کند و در کارش درنگ دارد و اینچنین نیست که با عجله و بدون تأنی اقدام کند.

6- در ذیل همین آیه یکی از علماء می گوید : «فَجَاءتْهُ إِحْدَاهُمَا تَمْشِی عَلَى اسْتِحْیَاء» یکی از دختران شعیب آمد در عین اینکه با حیاء راه می رفت طبق روایتی از پیامبر (ص) که فرمودند: " الْحَیَاءُ مِنَ‏ الْإِیمَان‏" این دختر در منش و گویشش ایمان ظهور داشت و اعتقاداتش در رفتارش جلوه گر بود.

.پ.ن: دقت بفرمایید که این بخشی از جلسه تفسیر قصص قرآن بود. این مجموعه جلسات دارای نکات عرفانی ای هستند که بنده در اینجا نیاوردم. برای مطالعه آن نکات به لینک منبع مراجعه کنید.

لینک منبع: http://emamraoof.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=1&pageid=3766

نشر این مطلب بدون درج منبع از سایت امام الرئوف جایز نیست.

سائل ...
۱۲ بهمن ۹۵ , ۰۸:۰۸
سلام علیکم

بیش از یک سال هست که روی قصص قرآنی دقیق شدم و در حال تحقیق هستم هم بر اساس تفاسیر آفاقی و متعارف
هم از منظر نگاه عرفانی عرفای موجه اسلام...

قصص قرآن پر از رمز هستن... همونطور که این خانم بخشی از رموز این داستان رو بیان فرمودن...
چقدر میشه در این قصص کار کرد... 

پوسته ی قصه و داستان بیشتر مناسبت با حال و شان و اقتضاء سنین کودکی و نوجوانی داره چون سلطان قوای ادراکی در این سنین قوه خیال هست... رموز و کنوز داستان بیشتر مناسبت با اهل عقل و سنین بالاتر از کودکی و بعضا نوجوانی داره... همون طور که خود قرآن فرمود : تلک الامثال نضربها للناس و ما یعقلها الا العالمون... (ممکنه آیه رو دست تایپ نکرده باشم) 

کاش میشد فیلمسازان ما (مخصوصا کسانی که در حوزه کودک و نوجوان کار میکنن) یک دوره تحقیق علمی رو قصص قرآنی میکردن و ماهیت قصه و هدف قصه رو از مکتب قرآن درک میکردن... قصه و داستان در تربیت کودک و نوجوان (اوایل نوجوانی) تاثیر بسیار شگرفی در تربیتشان داره... خدا به ما توان و بصیرتی بده تا بتونیم در این مسیر گامی برداریم...

تشکر از به اشتراک گذاری این مباحث


پاسخ :

علیکم السلام
دقیقا یک از حلقه های مفقوده ما در همه امور قرآن هست (و نه صرفا قصص قرآن) ما اصل را کنار گذاشتیم و به فرعیات توجه کردیم. بعضا قرآن حتی در حوزه هم مهجور هست.
این مشکل در تربیت هم هست. زمان کودکی ما مادرانمان قصه های انبیاء را تعریف می کردند اما الان مادران (به جز معدودی) به دنبال همه جور قصه و داستانی هستند برای آموزش روابط اجتماعی و... جز حکمت ها و قصه های قرآنی

جهت اطلاع دوستان و شما، استاد حسن عباسی در سلسله جلسات استراتژی کودکان قصص قرآنی انبیاء را هم برای کودکان شرح و توضیح می دهند.

خواهش میکنم
سائل ...
۱۲ بهمن ۹۵ , ۱۸:۱۱
تشکر بابت معرفی جلسات استاد عباسی

چند باری خواستم از شما در مورد درس های استراتژی کودکان و نوجوانان استاد عباسی بپرسم که ایشون آیا به این موضوع پرداختن؟...
اما میگفتم با یه جستجو میشه فهمید و لذا به خودم اجازه ندادم بپرسم... منتها ازدحام کارها موجب میشد فرصت پیدا نکنم...
خیلی ممنون که آدرس دادید... حتما استفاده خواهم کرد...

پاسخ :

خواهش میکنم
ان شاء الله مورد استفاده واقع شود
ارکیده س ی
۲۳ بهمن ۹۵ , ۱۸:۳۱
سلام

مطلب خوب شما در کانال انقلابیست منتشر شد

خدا قوت

https://telegram.me/enghelabist

پاسخ :

سلام علیکم
متشکرم
لطف کردید.
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
بسم الله الرحمن الرحیم
ان شاءالله در اینجا به عنوان
«کرسی آزاداندیشی مجازی زن و خانواده»
دیدگاه هایم را در باب موضوعات مختلف پیرامون زنان با تمرکز بر تعریف و تبیین جایگاه و نقش زن و خانواده در اسلام و قرآن خواهم نوشت.
مشی کلی این وبلاگ نگاه منصفانه و واقع بینانه در قضاوت بین آراء گوناگون و متنوع صادر شده از متفکران و نظریه پردازان شرقی و غربی است، لذا جهت گیری های فمینیستی و امثالهم در اینجا اعتباری ندارند.
مطالب مندرج در این وبلاگ نتیجه سال ها مطالعه و برآیند آموخته های بنده است که در جهت منویات امام خامنه ای آن ها را به اشتراک میگذارم. طبیعتا نظراتم نه نظری نهایی و جامع است و نه بدون اشکال. فقط فتح بابی است برای جور دیگر نگریستن به جنس «زن».
نظرات در این وبلاگ باز است و همه ی نظرات موافق و مخالف به شرط عدم توهین محترمند و فقط نظرات حاوی توهین حذف خواهند شد.

لازم به ذکر است هر گونه کپی برداری یا نشر مطالب وبلاگ «صالحات» منوط به اجازه نویسنده ی وبلاگ است.
پیوندها
Designed By Erfan Powered by Bayan